Sprawne funkcjonowanie wentylacji zależy nie tylko od jej właściwego wykonania, ale również od konserwacji całego układu, co obejmuje również usuwanie zanieczyszczeń z kanałów wentylacyjnych. Zaniedbanie tego zabiegu może przyczynić się do pogorszenia jakości powietrza w budynku, a w niektórych przypadkach także do zwiększenia zagrożenia pożarowego. Sprawdźmy zatem, na czym polega profesjonalne czyszczenie kanałów wentylacyjnych w praktyce.

Czyszczenie kanałów wentylacyjnych krok po kroku

Do czyszczenia kanałów wentylacyjnych najlepiej wezwać firmę, która dysponuje odpowiednim sprzętem i profesjonalnymi, a zarazem bezpiecznymi środkami czyszczącymi. Jest to usługa składająca się z kilku etapów, która może być poprzedzona serwisem centrali wentylacyjnej. Na czym polega profesjonalne czyszczenie kanałów wentylacyjnych? Procedura ta przebiega następująco:

1. Serwisant za pomocą kamery inspekcyjnej sprawdza stan przewodów wentylacyjnych pod kątem czystości, uszkodzeń czy blokad.
2. Ekipa serwisowa opracowuje plan czyszczenia - dobiera odpowiednie narzędzia i środki chemiczne w zależności od rodzaju kanałów i zanieczyszczeń.
3. Serwisanci czyszczą kanały wybraną metodą, np. za pomocą obrotowych szczotek, odkurzaczy przemysłowych lub zdalnie sterowanych robotów czyszczących.
4. Po mechanicznym usunięciu zanieczyszczeń przeprowadzana jest dezynfekcja z zastosowaniem preparatów biobójczych (np. metodą zamgławiania).
5. Po zakończeniu czyszczenia ekipa sporządza protokół wykonanych prac, a następnie wystawia fakturę.

Dlaczego należy czyścić kanały wentylacyjne?

Jednym z niezbędnych warunków prawidłowej eksploatacji systemu wentylacji jest dokonywanie okresowych przeglądów kanałów wentylacyjnych oraz ich czyszczenie. Choć na co dzień tego nie widać, w systemie wentylacyjnym gromadzi się brud, pył różnego pochodzenia, kurz i wilgoć, co stwarza doskonałe warunki do rozwoju szkodliwych drobnoustrojów. W rezultacie użytkownicy budynku oddychają powietrzem wątpliwej jakości, które może zawierać chorobotwórcze mikroorganizmy oraz różnego rodzaju zanieczyszczenia. Przebywanie w takich warunkach sprzyja występowaniu objawów alergicznych, bólom głowy, zmęczeniu i złemu samopoczuciu.

Czy zanieczyszczone kanały wentylacyjne wpływają na działanie wentylacji?

Tak, zanieczyszczenia osadzające się w przewodach wentylacyjnych mogą zwiększać opór powietrza przepływającego przez system. Może to doprowadzić do pogorszenia parametrów powietrza w budynku, osłabienia wydajności systemu oraz częstszych awarii w przypadku wentylacji mechanicznej. Nieczyszczone od dawna kanały mogą przyczynić się również do zwiększenia zużycia energii elektrycznej, ponieważ wentylatory muszą pracować dłużej i z większą mocą, aby utrzymać odpowiednią cyrkulację powietrza pomimo większego oporu.

Czy zaniedbane kanały wentylacyjne mogą być niebezpieczne?

W niektórych miejscach (np. kuchnie w restauracjach, zakłady produkcyjne) tłuste osady i pyły gromadzące się w systemie wentylacji mogą przyczynić się do wybuchu pożaru. Ponadto zalegające zanieczyszczenia mogą ułatwić rozprzestrzenianie się ognia przez kanały wentylacyjne. W związku z realnym zagrożeniem pożarowym w budynkach o podwyższonym ryzyku gromadzenia się łatwopalnych zanieczyszczeń należy czyścić kanały wentylacyjne z większą częstotliwością niż na przykład w domach czy biurach.

Jak często zlecać czyszczenie kanałów wentylacyjnych?

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przewody wentylacyjne należy czyścić raz w roku, jeżeli w budynku odbywa się proces spalania paliwa stałego, ciekłego lub gazowego. Co ważne, warunki użytkowe mogą wymagać częstszego usuwania zanieczyszczeń, np. ze względu na znaczne nagromadzenie łatwopalnych osadów i pyłów. W zakładach przemysłowych zaleca się czyścić kanały wentylacyjne co 3-12 miesięcy w zależności od intensywności pylenia i procesów technologicznych. W placówkach leczniczych wymagane jest coroczne czyszczenie przewodów wentylacyjnych, chyba że producent zaleca większą częstotliwość czyszczenia. W pozostałych przypadkach warto regularnie kontrolować stan kanałów co 12 miesięcy i w razie potrzeby usunąć powstałe zanieczyszczenia.

Jak rozpoznać, że przewody wentylacyjne wymagają czyszczenia?

Zaniedbane kanały wentylacyjne sprawiają, że w budynku gromadzi się za dużo wilgoci. W efekcie można zaobserwować takie symptomy jak:

• parowanie szyb i luster;
• skraplanie się pary na oknach w zimie;
• zapach stęchlizny;
• dłuższe wysychanie ubrań po praniu;
• łuszczenie się farby lub odklejanie tapety na ścianach;
• ciemne plamy na ścianach i sufitach.

Warto również zwrócić uwagę na brud i kurz gromadzący się na kratkach wentylacyjnych. Ponadto w przypadku wentylacji mechanicznej można stwierdzić wyższe zużycie energii elektrycznej oraz większy hałas dobiegający z wentylatorów.

Kto może czyścić kanały wentylacyjne?

Przy wentylacji grawitacyjnej czyszczenie kanałów wentylacyjnych należy zlecić osobie posiadającej kwalifikacje kominiarskie, przy czym wymóg ten nie dotyczy budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz budownictwa zagrodowego i letniskowego. W przypadku wentylacji mechanicznej przeglądy i czyszczenie najlepiej powierzyć firmie specjalizującej się w serwisowaniu instalacji HVAC. Tego typu usługi świadczy firma Ventix Serwis, która zajmuje się okresowymi przeglądami, naprawami i czyszczeniem wentylacji oraz innych instalacji sanitarnych.

Czy przewody wentylacyjne można czyścić samodzielnie?

W przypadku domów jednorodzinnych kanały wentylacyjne można czyścić samodzielnie - nie ma przepisów, które tego zakazują. Warto jednak mieć na uwadze, że bez odpowiednich narzędzi i doświadczenia można uszkodzić kanały, wtłoczyć zanieczyszczenia do pomieszczeń, a nawet pogorszyć drożność przewodów. Ponadto można użyć nieodpowiedniego środka do dezynfekcji, który może nie usunąć zagrożeń mikrobiologicznych lub zaszkodzić osobom przebywającym w budynku. Samodzielne postępowanie może stanowić problem również w razie nieszczęśliwego zdarzenia (np. pożaru, zatrucia tlenkiem węgla), ponieważ ubezpieczyciel może wymagać protokołu okresowego przeglądu i czyszczenia wentylacji.